VENTURE DESIGN – IDEO
“Hãy xây dựng, đo lường và học hỏi — vòng lặp này là trái tim của mọi startup thành công.” – Eric Ries (Tác giả The Lean Startup)
1. Mô tả công cụ
Venture Design là phương pháp tiếp cận do IDEO phát triển trong thập niên 2010, xuất phát từ nền tảng Design Thinking nhưng được mở rộng để áp dụng cho việc xây dựng venture mới (công ty khởi nghiệp, dự án mới trong doanh nghiệp lớn, hoặc sáng kiến đổi mới).
Mục đích: Giúp các tổ chức và nhóm khởi nghiệp chuyển đổi ý tưởng sáng tạo thành một venture khả thi, bằng cách kết hợp:
Tư duy thiết kế (Design Thinking)
Khởi nghiệp tinh gọn (Lean Startup)
Thiết kế mô hình kinh doanh toàn diện (Business Model Design)
Mục tiêu sử dụng công cụ:
Giảm thiểu rủi ro khi khởi sự venture mới.
Xác định sớm sự phù hợp giữa giá trị - khách hàng - thị trường.
Xây dựng venture không chỉ dừng ở sản phẩm, mà bao gồm thương hiệu, mô hình kinh doanh, cấu trúc tổ chức, trải nghiệm khách hàng.
2. Các cấu phần & hướng dẫn sử dụng công cụ
Venture Design không phải là một khung duy nhất đóng kín, mà là quy trình gồm các giai đoạn và yếu tố then chốt. Có thể chia thành:
Cấu phần chính
1. Discovery (Khám phá)
Nghiên cứu khách hàng, phỏng vấn, quan sát hành vi.
Xác định vấn đề thật sự & cơ hội thị trường.
2. Business & Brand Design (Thiết kế mô hình & thương hiệu)
Tạo nhiều phương án mô hình kinh doanh (revenue streams, channels, cost structure…).
Xây dựng thương hiệu, thông điệp, trải nghiệm người dùng (UX).
3. Prototyping & Validation (Thử nghiệm & xác thực)
Tạo prototype (mẫu sản phẩm, dịch vụ, chiến dịch marketing thử nghiệm).
Thử nghiệm nhanh với người dùng để xác định giả thuyết nào đúng/sai.
4. Launch & Scale (Ra mắt & mở rộng)
Ra mắt MVP hoặc Proof of Concept.
Thu thập phản hồi, điều chỉnh.
Mở rộng sang thị trường lớn, hoàn thiện cấu trúc tổ chức, xử lý các xung đột nội bộ (frictions).
Hướng dẫn sử dụng
Bắt đầu với giả thuyết: xác định những điều chưa chắc chắn về khách hàng, thị trường, mô hình.
Prototyping nhanh & thường xuyên: thử nghiệm với khách hàng thật thay vì chỉ suy đoán.
Thiết kế toàn diện: không chỉ sản phẩm, mà cả thương hiệu, hành trình khách hàng, tổ chức vận hành.
Lặp lại (Iteration): sau mỗi vòng phản hồi, điều chỉnh giả thuyết & thử nghiệm tiếp.
3. Ví dụ minh họa
Swell (IDEO case study): IDEO đã giúp một công ty truyền thống thiết kế và ra mắt venture số trong lĩnh vực truyền thông. Quá trình bao gồm:
Nghiên cứu người dùng để xác định nhu cầu chưa được đáp ứng.
Xây dựng thương hiệu và nền tảng số phù hợp với xu hướng mới.
Phát triển prototype, thử nghiệm thông điệp thương hiệu với thị trường nhỏ.
Sau đó mở rộng quy mô venture số ra toàn cầu.
Ví dụ này cho thấy Venture Design không chỉ tạo ra sản phẩm, mà còn định hình thương hiệu, mô hình kinh doanh, và tổ chức vận hành cho venture mới.
4. Những lưu ý khi sử dụng công cụ
Nên sử dụng khi:
Doanh nghiệp hoặc startup muốn ra mắt sản phẩm/dịch vụ mới trong môi trường có nhiều bất định.
Các tập đoàn lớn muốn tạo spin-off hoặc xây dựng venture mới mà vẫn giữ sự linh hoạt.
Khi cần giảm thiểu rủi ro trước khi đầu tư lớn.
Cần cẩn trọng:
Venture Design không thay thế kế hoạch kinh doanh dài hạn; nó là giai đoạn thử nghiệm và xác thực.
Cần nguồn lực đa ngành (designer, kinh doanh, kỹ thuật, marketing). Nếu thiếu, khó thực hiện hiệu quả.
Văn hóa doanh nghiệp có thể cản trở: Venture Design đòi hỏi tư duy thử - sai, điều mà nhiều tổ chức ngại áp dụng.
Cần chấp nhận sự mơ hồ ban đầu: không có câu trả lời chắc chắn ngay từ đầu, mà phải học dần qua thử nghiệm.
5. Tổ chức/Doanh nghiệp đã sử dụng công cụ
IDEO: Áp dụng cho nhiều dự án nội bộ và với khách hàng toàn cầu.
Swell (venture truyền thông số được IDEO đồng thiết kế và triển khai).
Các tập đoàn Fortune 500: IDEO đã hợp tác để tạo các venture mới trong ngành tài chính, y tế, năng lượng.
Các startup: Sử dụng Venture Design để xác định mô hình kinh doanh, thử nghiệm MVP, và thu hút nhà đầu tư.
6. Nguồn tài liệu tham khảo
IDEO (2019). Turning Creative Ideas into Viable Companies. IDEO U.
https://www.ideou.com/blogs/inspiration/turning-creative-ideas-into-viable-companies
IDEO (2021). When Building a New Venture, Friction Isn’t Just Inevitable—It’s Invaluable. IDEO Journal.
IDEO Works: Arming a 19th-century Company with a 21st-century Digital Venture (Swell case study).
https://www.ideo.com/works/arming-a-19th-century-company-with-a-21st-century-digital-venture
IDEO U (2020). How to Scale a Business with Heart.
https://www.ideou.com/blogs/inspiration/how-to-scale-a-business-with-heart
Medium (2018). What is Venture Design?
https://medium.com/design-for-ventures/what-is-venture-design-7b572e541f